POMOCE DO TERAPII RĘKI
Producenci
JAK PRAWIDŁOWO WSPOMAGAĆ ROZWÓJ DZIECI W WIEKU ŻŁOBKOWYM, ABY W PRZYSZŁOŚCI MAŁA MOTORYKA I SPRAWNE PISANIE ROZWIJAŁY SIĘ WZORCOWO (część 2) 0

JAK PRAWIDŁOWO WSPOMAGAĆ ROZWÓJ DZIECI W WIEKU ŻŁOBKOWYM, ABY W PRZYSZŁOŚCI MAŁA MOTORYKA I SPRAWNE PISANIE ROZWIJAŁY SIĘ WZORCOWO (część 2)

 

         W poprzednim artykule starałam się najbardziej czytelnie, jak to tylko możliwe, zarysować teoretyczne podstawy prawidłowego rozwoju dziecka w wieku żłobkowym. Całościowe spojrzenie na dziecko i zrozumienie skąd bierze się zadowalająca sprawność ręki, pozwala bez problemu dopasować zabawy i codzienne aktywności, które przyczynią się do oczekiwanej sprawności zarówno w obszarze małej, jak i dużej motoryki.

         Jeśli treść poprzedniego artykułu (część 1) jest Wam znana, pewnie nie zdziwi Was, że kluczowe zabawy i codzienne działania u dzieci do 3 roku życia powinny angażować głównie dużą motorykę. To czas „budowania się centrum” – wzmacniania mięśni brzucha i mięśni grzbietu, które będą stanowiły stabilną podstawę dla pracy ręki oraz pozwolą na sprawne budowanie się koordynacji wzrokowo – słuchowo – ruchowej (sprawna integracja informacji słuchowych, wzrokowych i jednocześnie adekwatna praca ręki czy nogi). Dzieci w wieku żłobkowym działają głównie „całą ręką” – oznacza to, że dominującym ruchem jest tzw. ruch z barku. Dopóki mięśnie brzucha i grzbietu nie wzmocnią się wystarczająco, aby dać idealne oparcie ręce, ona nie jest zdolna do skrupulatnych działań takich, jakie obserwujemy u starszych dzieci. Gdy jednak dochodzi u maluchów do precyzyjnych działań, zauważyć można dużą niepewność pracy ręki i niedokładność. Dlatego też właśnie w zabawach i aktywnościach u dzieci żłobkowym warto skupić się na tym, co aktualnie się buduje – mięśnie brzucha, grzbietu oraz „duże ruchy” kończyny górnej. Czas na dalsze usprawnianie przyjdzie niebawem – zauważymy wtedy coraz sprawniejszą pracę w stawie łokciowym (trudne słowo: pronacja – supinacja czyli po prostu obrót przedramienia do środka i na zewnątrz), zwiększającą się powoli  mobilność nadgarstka oraz coraz bardziej izolowaną pracę palców). Zanim jednak do tego dojdzie, będziemy mogli dostrzec u maluchów chwyt cylindryczny (całą dłonią) lub palczasty (kciuk w opozycji do pozostałych palców trzymających narzędzie pisarskie). Takie chwyty u dzieci w wieku żłobkowym są jak najbardziej prawidłowe – bardzo dobrze dają nam obraz tego, na ile może pozwolić sobie ręka. W momencie wypracowania bazy (brzuch, grzbiet, działanie całą ręką od barku), powoli ręka będzie coraz bardziej stabilna, nie będzie potrzebowała już tak dużej kontroli nad narzędziem pisarskim i chwyt ulegnie zmianie. Dzieci do lat 3 potrzebują także mnóstwa doświadczeń sensorycznych – różnorakie faktury oraz woda wykorzystywane w zabawie, pozwolą wspierać zmysł dotyku i otworzą się go nowe doznania.

Wróćmy zatem do codziennych aktywności i zabaw, które przybliżą maluszki do przyszłej sprawności w obszarze grafomotoryki.

Muszę nadmienić, że nie lubię ćwiczeń oderwanych od codzienności. Zwłaszcza, jeśli chodzi o małe dzieci. Wychodzę z założenia, że najwięcej doświadczeń i sprawności dostarczą dobrze przemyślane i odpowiednio wykorzystane sytuacje dnia codziennego. Podzieliłam aktywności na dwie grupy: działania praktyczne i samoobsługowe oraz zabawy ruchowe. Przy każdej aktywności starałam się krótko wyjaśnić co dziecko ćwiczy poprzez dane działanie, bo jest to kluczowe, aby zrozumieć sens przygotowywanego przez nas działania, a dodatkowo zrozumienie ułatwi wymyślanie innych zabaw ćwiczących podobne funkcje.

 

DZIAŁANIA PRAKTYCZNE I SAMOOBSŁUGOWE:

W obszarze tych działań dużo do powiedzenia miała Maria Montessori. Dużą inspiracją może być czerpanie z metody przez nią stworzonej, a dodatkowa umiejętność dobierania ćwiczeń budujących sprawność kończyny górnej buduje całość działań potrzebnych do  rozwoju dziecko do 3 roku życia (i to podczas codziennych działań, bez specjalnych sprzętów i wyszukanych metod).

  1.  PRZELEWANIE ORAZ PRZESYPYWANIE

To świetne zajęcie przyczyniające się do wzmocnienia pracy ręki w obszarze stawu ramiennego (uproszczając - tam, gdzie ręka przyczepia się do tułowia). Dodatkowo uczy dziecko, jak zróżnicować siłę mięśni, aby wykonać konkretną czynność (buduje świadomość własnego ciała oraz kontrolę mięśniową). Takie działania można potraktować również jako doświadczenia sensoryczne – zróżnicowane ziarno oraz zabawy w wodzie zdecydowanie rozwijają różnicowanie dotykowe, co znacząco wpływa na przyszłą sprawność grafomotoryczną ręki.

  1. NALEWANIE WODY (PRZEZ KRANIK LUB PRZELEWANIE Z DZBANUSZKA)

Kolejna świetna okazja do tego, aby popracować nad świadomością ciała, głównie zróżnicowanego napięcia mięśni w obszarze kończyny górnej. To również idealny sposób, aby od pierwszych lat życia zadbać o samodzielność. Aktualnie można kupić duże, szklane słoiki z kranikiem, które można stabilnie postawić na blacie w zasięgu ręki dziecka. W razie potrzeby może ono same nalać sobie picia do kubeczka. Podobnie z malutkimi dzbanuszkami, które można zakupić w Ikei czy sklepie z małym agd i dziecko może uczyć się przelewać z dzbanuszka do kubeczków.

  1. WYCIERANIE (KURZ, WODĘ)

Tego typu działania są fascynujące już dla 1,5 – rocznych maluszków. Nie szkodzi, jeśli zainteresowanie trwa tylko chwilę. Wycieranie jest przykładem tzw. dużego ruchu „z barku”, to znaczy, że pracuje cała ręka wzmacniając wszystkie jej mięsnie (świetne wsparcie dla przyszłych działań grafomotorycznych). Przy okazji dziecko buduje sprawstwo, które z kolei przydaje się do zbudowania stabilnej samooceny dziecka. Dodatkowo maluch samodzielnie zaczyna dbać o najbliższą przestrzeń.

  1. PRZENOSZENIE: BUTELEK, KARTONÓW, PUSZEK

Większość dzieci już od małego lubi przenosić ciężkie przedmioty. Podświadomie czerpią z korzyści dla własnego rozwoju. Przenoszenie ciężkich przedmiotów uaktywnia mięśnie „centrum” (mięśnie brzucha i grzbietu) oraz mięśnie kończyny górnej. Pozwala nie tylko usprawnić je, ale również zbudować mięśniową mapę ciała. Ona z kolei w przyszłości będzie mu bardzo potrzebna, aby zorganizować się w przestrzeni i zaplanować w niej działania (specjaliści mówią o czuciu głębokim czy inaczej propriocepcji, co oznacza to samo, tylko mądrzej brzmi).

  1. WKŁADANIE LUB WYCIĄGANIE SZTUĆCÓW

To świetna okazja, aby popracowała cała ręka, a jednocześnie okazja do budowania tzw. koordynacji oko - ręka. Jednocześnie jest to bardzo fajne ćwiczenie na wspomaganie kompetencji samoobsługowych.

  1. ZASŁANIANIE ZASŁON LUB ROLET

Nie jest to łatwe zadanie dla małego człowieka. Jednak warte jest zachodu, ponieważ cudownie umożliwia wzmocnienie tzw. ruchu kończyny górnej w stawie barkowym. Wzmacnia każdy element mięśniowy kończyny górnej. Dodatkowo dziecko intensywnie różnicuje proprioceptywnie (co oznacza tyle, że musi być bardzo skupione na napinaniu odpowiedniego mięśnia w odpowiednim czasie, żeby za mocno nie szarpnąć, odpowiednio pociągnąć i nie zerwać zasłony czy rolety). To zadanie może wzbudzić w niektórych rodzicach lęk z powodu straty wyposażenia domu, ale wierzcie mi – warto. Gdy dziecko opanuje to działanie, będzie niesamowicie z siebie dumne, a wy z niego.

  1. OTWIERANIE LUB ODKRĘCANIE ORAZ ZAMYKANIE WIECZEK, POKRYWEK, ZAKRĘTEK

Ta aktywność również przyczynia się do zbudowania mięśniowej mapy ciała w obszarze kończyny górnej – odpowiednie dostosowanie siły przy otwieraniu czy odkręcaniu jest gwarancją sukcesu. Przy okazji oczywiście koordynacja ręka – oko rozwija się pełną parą – bo jak tu otwierać czy odkręcać bez kontroli wzroku?

  1. CZESANIE WŁOSÓW

Czesanie to wbrew pozorom wymagająca czynność. Angażuje całą rękę od stawu barkowego i wymaga włożenia sporo wysiłku w pracę mięśni kończyny górnej. Samodzielne czesanie jest trudniejsze niż czesanie kogoś – także drodzy rodzice, dajcie szczotkę Waszym maluchom, ułóżcie się wygodnie w fotelu, a skorzystają obie strony.

  1. PODLEWANIE KWIATÓW

Mnóstwo dzieci lubi zabawy wodą, a podlewanie kwiatów to już w ogóle bajka. Jest to kolejna czynność, którą dzieci wykorzystują, aby nieświadomie wspierać własny rozwój. Odpowiednio dobrany ciężar konewki (powinna być ciężka, ale na tyle, aby dziecko było ją w stanie unieść) pozwala na zaangażowanie mięśni kończyny górnej, ale także wsparcie mięśni brzucha i grzbietu. Fajna zabawa zwłaszcza dla tych dzieci, które potrzebują wsparcia przy obniżonym napięciu mięśniowym.

  1. ROZBIERANIE SPODNI, MAJTEK (PIELUCHY), SKARPETEK, CZAPKI
  2. ROZPINANIE ZAMKÓW, ZATRZASKÓW, RZEPÓW
  3. ODCZEPIANIE I ZACZEPIANIE RZEPÓW W BUTACH

Samodzielność warto rozpocząć jak najszybciej. Ubieranie się jest trudniejszą czynnością niż rozbieranie. Dlatego warto zachęcać już małe dzieci, aby brały udział w tych czynnościach. Celowe działania samoobsługowe świetnie budują mapę ciała oraz różnicowanie czuciowe (tak, usprawniają zmysł dotyku wcale nie gorzej niż zabawy sensoryczne). A efektem ubocznym jest sprawstwo i samodzielność maluszka.

To tylko niektóre przykłady codziennych aktywności, które mogą być świetnym wsparciem w rozwoju. Bardzo korzystne jest, abyście Drodzy Rodzice (oraz opiekunowie żłobkowi) -zawsze przed wyborem aktywności sekundkę pomyśleli jaką kompetencję w obszarze kończyny górnej może ona wesprzeć, taki nawyk pozwala na zbudowanie się rodzicielskiego poczucia wpływu nad sytuacją oraz świadomości rozwojowej.

W kolejnej (trzeciej) części artykułu omówię zabawy ruchowe, które mają korzystny wpływ za równo na mięśnie brzucha i grzbietu, jak i wspierają rozwój samej ręki.

 

Emilia Matyka - Kosi Łapki

www.terapiareki.sklep.pl

Komentarze do wpisu (0)

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl